Avukat Ali Mert Karakılçık
Yargıtay uygulamasında da ifade edildiği üzere icra mahkemesi kararları, menfi tespit davası bakımından kesin hüküm oluşturmaz (Prof.Dr.Timuçin MUŞUL, Menfi Tespit ve İstirdat Davaları, 3.Baskı Ankara 2020, s.181). İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması davası açılmış olması, menfi tespit davası açılmasına engel de teşkil etmez. Bunun sonucu olarak da icra mahkemesince verilen kararlar, genel mahkemelerde de dava konusu edilebilir (Yargıtay Hgk. 04.12.2019 T. 2019/2307 E. 2019/5413 K.). Yine icra mahkemesinin itirazın kaldırılması kararı sonrası haciz tehdidiyle karşılaşan borçlunun karar sonrasında da menfi tespit davası açma hakkı vardır (Prof.Dr.Timuçin MUŞUL, Menfi Tespit ve İstirdat Davaları, s.249-251).
Yargıtay 18.Hukuk Dairesi’nin 17.11.2005 Tarihli 2005/9674 Esas 2005/10071 Karar sayılı kararında da aynı husus vurgulanmıştır: Karar özeti şu şekildedir; “…İcra ve İflas Yasasının 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını isbat için menfi tesbit davası açabilir. Ancak borçlunun menfi tesbit davası açmakta korunmaya değer bir hukuki yararı olması gerekir. Somut olayda davacının yapılan icra takibine itirazı üzerine alacaklı itirazın kaldırılmasını istemiştir. İtirazın kaldırılması davasında alacaklı alacağını yalnız İcra İflas Yasasının 68 ve 68/ a’da sayılan belgelere dayanarak isteyebilir. Borçlu da itirazını yine aynı nitelikte belgeler ile ispat edebilir. Burada icra mahkemesi sınırlı bir inceleme yapabilir. Davacının menfi tesbit isteminde ileri sürdüğü diğer hususlarda herhangi bir araştırma yapamaz. Mahkemece yukarıda açıklanan nedenlerle DAVACININ MENFİ TESBİT VE İSTİRDAT DAVASI AÇMAKTA HUKUKİ YARARI OLDUĞU gözetilerek gerekli araştırma ve inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.” (Benzer Yönde: Yargıtay 19.Hd. 15.12.2011 T. 5820/15869 ; Yargıtay 19.Hd. 25.01.2008 T. 6225/388 ; Yargıtay 19.Hd. 16.04.2012 T. 15445/6467 ; Av.Talih UYAR, Menfi Tespit ve İstirdat Davası, 5.Baskı, Ankara 2022, s.121).
Sonuç Olarak; İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması davası açılmış olması, menfi tespit davası açılmasına engel de teşkil etmez. Bunun sonucu olarak da icra mahkemesince verilen kararlar, genel mahkemelerde de dava konusu edilebilir.