Avukat Ali Mert Karakılçık
Limited şirket genel kurul kararlarının hükümsüzlüğü bakımından iptal edilebilirlik ile butlan halleri birbirinden dikkatle ayrılmalıdır. Zira iptal edilebilir kararlar, süresi içinde dava açılmadığı takdirde geçerliliğini koruyabilirken; butlanla sakat olan genel kurul kararları, en başından itibaren hüküm doğurmayan, sonradan geçerlilik kazanması mümkün olmayan ve hukuki sonuç yaratmaması gereken kararlardır. Bu nedenle limited şirket genel kurulunda alınan bir kararın yalnızca usulüne uygun şekilde gündeme alınmış, toplantı ve karar nisaplarına uygun biçimde kabul edilmiş olması, o kararın mutlaka geçerli olduğu anlamına gelmez. Kararın konusu itibarıyla emredici kanun hükümlerine, ahlaka, adaba, ortaklığın temel yapısına, sermayenin korunması ilkesine veya ortakların vazgeçilmez nitelikteki haklarına aykırı olması halinde artık iptal edilebilirlikten değil, butlandan söz edilir. Özellikle ortakların bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen izin verilen sınırın ötesinde daraltan veya ortadan kaldıran genel kurul kararları, limited şirketlerde ortaklık denetimini ve ortaklık içi hak dengesini doğrudan zedelediğinden, TTK m.622 atfıyla uygulama alanı bulan TTK m.447 kapsamında batıl kabul edilmelidir.
Önemi gereği tekraren belirtmek gerekir ki; Limited ortaklıklarda alınan genel kurul kararları, şekil ve usul bakımından geçerli olmakla birlikte, konusu bakımından emredici kanun hükümlerine, ahlaka ve adaba aykırı ve imkansız ise, alınan kararlar butlanla batıl olup en başından beri geçersiz sayılacaktır. Bu çerçevede kanun koyucu TTK.m.447’de genel kurulun batıl olan kararlarına örnekler vermiştir. Buna göre, ortağın genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilmez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, özellikle pay sahibinin BİLGİ ALMA, İNCELEME VE DENETLEME HAKLARINI kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, limited ortaklığın temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararları batıldır (Prof.Dr.Oruç Hami ŞENER, Limited Ortaklıklar Hukuku, s.607 ; Yargıtay 11.Hd. 08.04.2019 T. 2018/353 E. 2019/2685 K.). TTK’nın 447.madde hükmü başlıca butlan sebeplerini düzenlemiş ancak bunları sınırlandırmamıştır. Zira hükümdeki özellikle sözcüğü limited ortaklıklar alanında başkaca butlan sebeplerinin bulunduğunu da göstermektedir (Prof.Dr.Ersin ÇAMOĞLU, Limited Ortaklıklar Hukukunun Temel İlkeleri, s.163 ; Soner ALTAŞ, Limited Şirketler, s.122).
TTK.m.447’deki bu düzenleme genel olarak değerlendirildiğinde, bir limited ortaklık genel kurul kararı, emredici hükümlere aykırıysa butlanla batıldır. Bu çerçevede örneğin, bağımsız denetime tabi limited ortaklıklarda TTK.m.400’de öngörülen kanuni yasaklara aykırı olarak bir denetçi seçilirse, alınan bu genel kurul kararı batıldır. Yine limited ortaklıkta ortaklık sermayesine oranla önemli miktarda nakdi sermaye ortaklığa getirilmemişse sermaye artırımına ilişkin alınacak genel kurul kararı butlanla batıldır. Yine TTK.m.643 gereği limited ortaklıklarda uygulama alanı bulacak TTK.m.548’e göre genel kurul ortaklık malvarlığını ortaklara dağıttıktan sonra tasfiyeden dönme kararı alırsa alınacak karar butlanla batıldır. Yine TTK.m.447/1’e göre ortakların yasal olarak önemli ve emredici şekilde düzenlenmiş ortaksal haklarını oldukça ağır biçimde sınırlandıran veya elinden alan genel kurul kararları da butlanla batıldır. Bu çerçevede özellikle ortakların bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen öngörülen ölçüyü aşkın olarak sınırlandıran genel kurul kararları da batıldır. Bu kapsama öncelikle TTK.m.614’de düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkı girer (Prof.Dr.Oruç Hami ŞENER, Limited Ortaklıklar Hukuku, s.608 ; Soner ALTAŞ, Limited Şirketler, s.122). Yine içeriği itibariyle ahlaka aykırı bulunan genel kurul kararları da geçerli kabul edilemez (Prof.Dr.Oruç Hami ŞENER, Limited Ortaklıklar Hukuku, s.607). Dolayısıyla butlanla batıl genel kurul kararları baştan itibaren geçersiz olup bu kararların iyileştirilmesi olanağı da yoktur (Yargıtay 11.Hd. 08.03.2011 T. 2009/9025 E. 2011/2462 K. ; Yargıtay 11.Hd. 25.09.1997 T. 1997/6671 E. 1997/6256 K. ; Yrd.Doç.Dr. M. Fahrettin ÖNDER, Yargıtay Kararları Açısından Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, s.108 ; Soner ALTAŞ, Limited Şirketler, s.122). Batıl genel kurul kararları, müdürler tarafından icra edilemeyeceği gibi ticaret siciline tescil de edilemezler. Burada butlan hukuki menfaati bulunan herkes tarafından, özellikle ortaklar ve müdürler tarafından ileri sürülebilir. Bu davaların açılması herhangi bir süreye de tabi değildir (Yargıtay 11.Hd. 27.05.1997 T. 1997/1979 E. 1997/3933 K. ; Prof.Dr.Ersin ÇAMOĞLU, Limited Ortaklıklar Hukukunun Temel İlkeleri, s.165 ; Prof.Dr.Oruç Hami ŞENER, Limited Ortaklıklar Hukuku, s.610-611 ; Yrd.Doç.Dr. M. Fahrettin ÖNDER, Yargıtay Kararları Açısından Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, s.112).
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 01.06.2009 Tarihli 2280 Esas 6707 Karar sayılı kararında da aynı husus vurgulanmıştır; “…Mutlak butlanla batıl kararlar, baştan beri hükümsüz olan, sonradan geçerlilik kazanma olanağı olmayan, emredici kurallara, kamu düzenine veya ahlaka ve adaba aykırı veyahut konusu olanaksız olan kararlardır. Bu tür kararlar, baştan beri hüküm ifade etmezler ve mahkemece re’sen üzerinde durulması gerekir.” (Benzer yönde Yargıtay Hgk. 02.04.2014 T. 2013/11-1048 E. 2014/430 K.).
Sonuç olarak, limited şirket genel kurul kararlarının butlanı, iptal edilebilirlikten farklı olarak kararın en başından itibaren hüküm doğurmaması sonucunu doğuran ağır bir hükümsüzlük halidir. TTK.m.622 atfıyla limited şirketler bakımından da uygulama alanı bulan TTK.m.447 uyarınca; emredici hükümlere, ahlaka, adaba, ortaklığın temel yapısına, sermayenin korunması ilkesine veya ortakların vazgeçilmez nitelikteki haklarına aykırı genel kurul kararları batıldır. Bu nitelikteki kararlar sonradan geçerlilik kazanamayacağı gibi, hukuki menfaati bulunan herkes tarafından herhangi bir süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir ve mahkemece re’sen dikkate alınmalıdır.